Uitleg

Hoe werkt een cafetière? Uitleg en geschiedenis van de french press

Een cafetière is een kan met een metalen zeef die je naar beneden drukt. Klinkt simpel, en dat is het ook. Hier lees je wat er precies gebeurt in de kan, waarom de koffie anders smaakt en waar de french press vandaan komt.

Wat is een cafetière?

Een cafetière is een koffiekan, meestal van glas of RVS, met een deksel waar een stang doorheen loopt. Onderaan die stang zit een fijnmazige metalen zeef. Je doet grof gemalen koffie in de kan, giet er heet water op, laat het een paar minuten trekken en drukt dan de zeef naar beneden. Het koffiedik blijft onderin de kan, de koffie erboven schenk je uit.

Het apparaat heeft veel namen. Cafetière is de naam die in Nederland het meest wordt gebruikt en komt uit het Frans. French press is de Engelse naam, franse pers de letterlijke vertaling. Je hoort ook koffiepers, perskan of koffie press. Het gaat allemaal om hetzelfde apparaat. Op onze site vind je ze onder cafetières en french presses.

Hoe werkt een french press? Wat er in de kan gebeurt

Een french press zet koffie via onderdompeling, in het Engels immersion. Het koffiepoeder ligt de hele trektijd in het water. Dat is anders dan bij filterkoffie, waar het water er in één keer doorheen loopt.

  1. Trekken. Heet water lost smaakstoffen, oliën en cafeïne op uit het koffiepoeder. Omdat al het poeder de hele tijd in het water ligt, gaat dat heel gelijkmatig.
  2. De korst. Na het opgieten drijft een deel van de koffie boven als een soort korst. Door kort te roeren komt alles in contact met het water.
  3. Scheiden. Na ongeveer 4 minuten druk je de zeef naar beneden. De zeef duwt het koffiedik naar de bodem en houdt het daar vast.
  4. Uitschenken. De koffie boven de zeef is klaar. Schenk hem meteen uit, want het koffiedik onderin blijft anders doortrekken.

De zeef bestaat meestal uit een paar lagen: een fijn gaasje, een veertje langs de rand dat tegen het glas drukt, en een of twee metalen plaatjes die alles bij elkaar houden. Het veertje zorgt dat er zo min mogelijk koffiegruis langs de zijkant glipt.

Het complete zetrecept, met voorverwarmen en opbloeien, staat in het stappenplan koffie zetten met een cafetière.

Waarom smaakt cafetièrekoffie anders?

Het grote verschil met filterkoffie is dat er geen papieren filter is. Papier houdt de oliën uit de koffie en bijna al het fijne gruis tegen. Het metalen gaas van een cafetière laat die oliën wel door. Daardoor krijg je:

  • een vollere body en een ronder, wat 'romig' mondgevoel;
  • meer aroma, omdat veel geurstoffen in de oliën zitten;
  • een klein beetje bezinksel onderin je kopje.

Houd je van heel heldere koffie, dan is een koffiemaker met een fijner filter misschien meer iets voor jou. Kijk dan eens bij koffiemakers met filter. Er zijn ook french presses met een extra fijne of dubbele zeef, zoals de Espro P7, die meer gruis tegenhouden.

De rol van maling, water en tijd

Omdat je de zetting zelf in de hand hebt, bepaal je ook zelf de smaak. Drie dingen doen ertoe:

Factor Advies Wat gebeurt er als het afwijkt?
Maling Grof Te fijn: bitter, troebel en zwaar persen
Watertemperatuur 92 tot 96 °C Te koud: slap en zuur. Kokend: scherper
Trektijd Ongeveer 4 minuten Te kort: dun. Te lang: bitter
Verhouding 60 tot 70 gram per liter Te weinig: waterig. Te veel: zwaar

Hoeveel koffie je per formaat gebruikt, staat in hoeveel koffie in een cafetière; meer over de tijd lees je in hoe lang koffie trekken in een french press. French presses vergelijken doe je op french press. Wil je direct aan de slag, volg dan ons stappenplan voor koffie zetten met een cafetière.

Hoe is de french press ontstaan?

Ondanks de naam komt het ontwerp dat we nu kennen voor een groot deel uit Italië. De geschiedenis in het kort:

  • 1852, Frankrijk. De Parijse metaalbewerker Henri-Otto Mayer en koopman Jacques-Victor Delforge kregen patent op een voorloper van de french press. De zeef sloot nog niet goed aan op de wand, waardoor er koffiedik langs glipte.
  • 1928-1929, Italië. De Milanese ontwerpers Attilio Calimani en Giulio Moneta bedachten een koffiepers die al veel lijkt op de cafetière van nu: een kan met een zeef aan een stang, met een veer die de zeef tegen de wand drukt. In 1929 kregen ze er onder meer in de Verenigde Staten patent op.
  • 1958, Italië en Frankrijk. Faliero Bondanini liet in 1958 een verbeterde versie patenteren. Die werd gemaakt in de fabriek van het Franse Martin S.A., dat vooral klarinetten maakte, onder de merknaam Melior. In Frankrijk werd de pers daarna populair.
  • 1974 en 1991, Bodum. Het van oorsprong Deense Bodum bracht in 1974 zijn eerste koffiepers uit, de Bistro. In 1991 kocht Bodum Martin S.A., de maker van de Melior. Dat ontwerp leeft voort in de Bodum Chambord, nog altijd een van de bekendste cafetières.

Dat verklaart waarschijnlijk ook de namen: omdat het apparaat in Frankrijk groot werd, spreken Amerikanen van een french press. Britten en Nederlanders zeggen cafetière, het Franse woord voor koffiepot. In Frankrijk zelf heet hij meestal cafetière à piston.

Cafetière, italiaanse cafetière of percolator?

Een veelvoorkomende verwarring: met een "italiaanse cafetière" bedoelen mensen vaak een percolator of mokapot. Dat is een metalen pot die je op het fornuis zet, waarbij stoomdruk het water door de koffie omhoog duwt. Dat geeft sterkere, espresso-achtige koffie en werkt heel anders dan een french press. Wil je weten wat bij jou past, lees dan cafetière of percolator. Voor percolators verwijzen we naar onze zustersite Percolator Store.

Welke french press past bij jou?

Nu je weet hoe het werkt, is kiezen makkelijker. Een glazen cafetière laat je de koffie zien trekken en is vaak voordelig. Een RVS of dubbelwandige cafetière houdt de koffie langer warm en kan tegen een stootje. Voor één persoon is een kleine french press handig, zoals de Hario Café Press Slim. Bekijk alle modellen en vergelijk de prijzen in ons overzicht van french presses.

Aanbevolen cafetières

Veelgestelde vragen

Wat is een cafetière?

Een cafetière is een koffiekan met een zeef aan een stang. Je laat grof gemalen koffie een paar minuten in heet water trekken en drukt daarna de zeef naar beneden, zodat het koffiedik onderin blijft. Cafetière, french press, franse pers en koffiepers zijn namen voor hetzelfde apparaat.

Wat is het verschil tussen een cafetière en een french press?

Er is geen verschil. Cafetière is de Franse naam die in Nederland en Groot-Brittannië veel wordt gebruikt, french press is de naam in Amerikaans Engels. Franse pers is een letterlijke vertaling daarvan.

Hoe is de french press ontstaan?

In 1852 kregen de Fransen Mayer en Delforge patent op een voorloper met een zeef die nog niet goed afsloot. De vorm die we nu kennen gaat terug op Italiaanse ontwerpen: Attilio Calimani en Giulio Moneta kregen in 1929 patent op een pers met een afsluitende zeef, Faliero Bondanini in 1958 op een verbeterde versie.

Waarom smaakt koffie uit een french press voller?

Een french press gebruikt geen papieren filter. Daardoor komen de natuurlijke oliën en een klein beetje fijn koffiegruis in je kopje. Dat geeft een vollere body en een ronder mondgevoel dan filterkoffie.

Is een Italiaanse cafetière hetzelfde als een french press?

Meestal niet. Met een Italiaanse cafetière bedoelen mensen vaak een percolator of mokapot, die op het fornuis met stoomdruk koffie zet. Een french press werkt zonder vuur of druk: je giet er zelf heet water in.

Tot en met 25 december

Kerst

Op zoek naar een cadeau? Bekijk onze cadeautips per budget, met bij elk product voor wie het geschikt is.

Bekijk de cadeautips